---
title: Czy CAPEX blokuje transformację cyfrową?
description: Przedsiębiorstwa wykorzystujące dane w codziennej działalności potrzebują silnie skalowalnych środowisk IT. Dlatego często sięgają po chmurę, co może wymagać przesunięć w budżecie z wydatków inwestycyjnych na operacyjne. Czy polskie firmy prowadzące transformację cyfrową widzą konieczność zmian w modelach finansowania IT – o tym rozmawialiśmy w trakcie kameralnego spotkania CIONET Vision.
---

[Digital Excellence HUB ](https://www.digitalexcellence.pl/hub)

# [Czy CAPEX blokuje transformację cyfrową?](https://www.digitalexcellence.pl/hub/czy-capex-blokuje-transformację-cyfrową)

 Autor: [Tomasz Bitner](https://www.digitalexcellence.pl/hub/author/tomasz-bitner) | 20-12-23 10:02

**Czy CAPEX blokuje transformację cyfrową?**

Przedsiębiorstwa wykorzystujące dane w codziennej działalności potrzebują silnie skalowalnych środowisk IT. Dlatego często sięgają po chmurę, co może wymagać przesunięć w budżecie z wydatków inwestycyjnych na operacyjne. Czy polskie firmy prowadzące transformację cyfrową widzą konieczność zmian w modelach finansowania IT – o tym rozmawialiśmy w trakcie kameralnego spotkania CIONET Vision.

 

Badania prowadzone na świecie przez Fujitsu pokazują, że obecnie tylko 4,8% przedsiębiorstw można zaliczyć do kategorii data-driven. Jest to ocena dokonywane na podstawie wyników sondażu prowadzonego na stronie [https://marketing.global.fujitsu.com/DDTS-Assessment-Tool-Page.html](https://marketing.global.fujitsu.com/DDTS-Assessment-Tool-Page.html). Uczestnicy spotkania CIONET Vision zostali poproszeni przez nas, aby bez wypełniania zobiektywizowanej ankiety przypisali swoją firmę do jednej z czterech kategorii dojrzałości cyfrowej. Wyniki widać na poniższej grafice (u góry wyniki globalnego badania, w rzędzie poniżej samoocena uczestników spotkania):

 

*„Cieszę się z takich wyników, bo pokazują one, że chcemy być data-driven”* – komentował Dariusz Kwieciński, szef polskiego oddziału Fujitsu. *„Oczywiście, jesteśmy bardzo innowacyjni i otwarci na nowe wyzwania, ale na pewno nie jesteśmy już w 38% dojrzali cyfrowo. Zachęcam do wypełnienia całej ankiety, co pozwala uzyskać obiektywna ocenę i porównać swoją firmę do innych, a przede wszystkim namawiam do spojrzenia na swój biznes w nowy sposób i zastanowienia nad lepszym wykorzystaniem danych, także pod kątem ich monetyzacji”* – przekonywał Darek.

 

**Nowe finansowanie dla nowej gospodarki**

A monetyzacja danych przestała być tylko sloganem. *„Według naszych badań dojrzałość cyfrowa wprost przekłada się na sytuację finansową przedsiębiorstw. Spośród firm ocenionych jako data-driven, a więc które analizują dane, używają ich do optymalizacji kosztów czy budowy modeli biznesowych, aż 79% osiąga wyniki powyżej średniej”* – tłumaczył Dariusz.

*„Świat znacząco przyspieszył. Projekty, realizowane niedawno w cyklach trzy- czy pięcioletnich, są znacznie szybsze, podobnie jak oczekiwania zwrotu z takich projektów. Dlatego rodzi się pytanie, czy stare modele finansowe mogą zapewnić elastyczność wymaganą przy dostosowywaniu się do wymogów cyfrowego świata. A to otwiera dyskusję, czy CAPEX hamuje zmianę”* – mówił Piotr Brychczyński, odpowiadający w Fujitsu Poland za sprzedaż.

Według Macieja Bułkowskiego z Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie trzeba pamiętać o specyfice poszczególnych rynków. W sektorze publicznym dużo łatwiejsze jest zdobycie budżetu inwestycyjnego niż operacyjnego. *„Nawet jeśli inwestujemy we własną infrastrukturę, to w pewnym momencie pojawia się kwestia budżetu utrzymaniowego związanego z licencjami, maintenancem, odtworzeniem. Dlatego więcej uwagi powinniśmy poświęcać OPEX-owi”* – przekonywał Maciej.

 

**CAPEX buduje wartość. A może wycenę?**

*„Według mnie OPEX staje się coraz większym problemem”* – zwrócił uwagę Michał Rączka z mBanku. *„Jesteśmy na niego skazani rozpoczynając transformację cyfrową i migrację do chmury. CAPEX jest łatwy w stosowaniu dzięki mechanizmom inwestycji i amortyzacji, a stosowanie OPEX-u stanowi duże wyzwanie. W zasadzie wszystkie nowe modele cyfrowe próbują wciągnąć nas w OPEX i stałe wydatki. Z powodów księgowych jest to szczególnie niekorzystne dla spółek giełdowych, bo CAPEX buduje wartość firmy, a OPEX oznacza koszty. Dlatego o wiele łatwiej uzyskać zgodę na wydatki w formie CAPEX-u”* – tłumaczył Michał.

*„Michał ma całkowitą rację, a z punktu widzenia zarządu problem rysuje się jeszcze ostrzej, co mogłem dostrzec zmieniając role w firmie”* – przekonywał Robert Pławiak z Pelionu.* „CAPEX buduje wskaźnik EBIDTA, wartość przedsiębiorstwa rośnie, a z tego jesteśmy rozliczani. Problem widać jeszcze wyraźniej poprzez ulubiony wskaźnik rad nadzorczych – EBIT, a więc zysk operacyjny przed opodatkowaniem. Dlatego pytanie nie powinno brzmieć: czy CAPEX napędza transformację, czy OPEX, tylko jak te dwa światy połączyć. Przecież ze względów księgowych nie powinno być problemu, by kupić usługę na okres kilkunastu miesięcy i zakwalifikować ten wydatek jako CAPEX”* – przekonywał Robert.

 

**A gdyby przerobić OPEX na CAPEX…**

*„Często słyszymy, ze biznes w Polsce jest niedoinwestowany technologicznie. Jeśli nie jesteśmy w stanie przeznaczyć więcej na transformację cyfrową, to powstaje pytanie: co nas blokuje, skoro – jak mówicie – pieniądze, głownie poprzez CAPEX, nie są problemem? Albo, jeśli CAPEX okazuje się niewystarczający, to jak znaleźć złoty środek?”* – pytał Dariusz Kwieciński.

*„To jest rozmowa, w której uczestniczą przedstawiciele firm z dużym potencjałem i o jasnej strategii. To może tłumaczyć wyniki ankiety o dojrzałości cyfrowej, jak i możliwości inwestycyjne. W małych przedsiębiorstwach bez wątpienia jest problem świadomości i braku środków inwestycyjnych, nie wspominając o budżetach utrzymaniowych. To jest duże wyzwanie: jak im pomóc w transformacji cyfrowej”* – tłumaczył Maciej Bułkowski.

*„Wiele problemów, o których rozmawiamy, jest związanych z nieszczęsnym zarządzaniem finansowym, o czym mówił Robert”* – przyznał Wojciech Ehrenfeld z Ringier Axel Springer Media. *„Uważam, że w wielu przypadkach CAPEX nie buduje wartości przedsiębiorstwa. Zakup prądu obciąża OPEX, a serwera CAPEX. A jaka jest w XXI wieku różnica między jednym a drugim? Dlatego próba ustalenia właściwego balansu między CAPEX-em a OPEX-em zależy od tego, w jaki sposób zarządza się firmą. Jeśli przykłada się duże znaczenie do EBIDTA, to często dochodzi do kapitalizowania OPEX-u, a więc zaliczania wydatków operacyjnych do inwestycji, co jest zabiegiem wyłącznie excelowym i nie ma nic wspólnego z budowaniem wartości firmy”* – przekonywał Wojtek.

 

**Liczy się efekt, a nie pozycja księgowa**

„*Wydatki IT to CAPEX plus OPEX minus amortyzacja. Naprawdę chodzi o cash flow, a reszta to tylko operacje księgowe. Większość z nas jest rozliczana bardzo prosto: jeśli wydasz 100 zł, to jaki będzie efekt? Czy przeniesiesz 20 zł, czy 110?”* – dodał Robert Pławiak.

*„Dyskusja, co jest lepsze, CAPEX czy OPEX, jest nakręcana przez naszych dyrektorów finansowych” – stwierdził Paweł Leżański z Ringier Axel Springer Media. „Od jednego z nich usłyszałem kiedyś: profit is an opinion, cashflow is a fact. Naprawdę chodzi tylko o płynność finansową, całą resztą można kręcić w dowolny sposób”.*

Piotr Brychczyński zauważył, że skoncentrowanie na CAPEX-ie i długotrwałe gromadzenie środków na uruchomienie projektów, może być zbyt wysokim kosztem dla organizacji poprzez spowolnienie transformacji do data-driven. *„W tej sytuacji trzeba dokonywać trudnych wyborów, jakie projekty można uruchomić. Tymczasem koszty można utrzymać pod kontrolą i sprawić, żeby podążały za rozwojem biznesu. W metodach OPEX-owych można znaleźć sposób na finasowanie nowych projektów”* – wyjaśniał Piotr.

*„W naszym przypadku, a w tym roku zrezygnowaliśmy z własnego centrum przetwarzania na rzecz chmury publicznej, CAPEX oczywiście szybko spada. Na to byliśmy umówieni z naszym CFO, bo takie decyzje wymagają współdziałania technologii z finansami. Nie da się ukryć: trzymanie się CAPEX-u może powstrzymywać przed przejściem na usługi, do wszystkich modeli as-a-service”* – zgodził się Paweł Leżański. *„Rezygnacja z OPEX-u poza tym zabija benefity elastyczności i zmienności kosztów za faktycznie wykorzystane zasoby. Co ważne, modele opłat za zużycie można budować nie tylko w przypadku chmury publicznej. Dlatego warto zastanowić się, czy opłacalne jest CAPEX-owanie kosztów operacyjnych dla korzyści wyłącznie księgowych i przez to rezygnacja z prawdziwych oszczędności”* – przestrzegał Darek Kwieciński.

 

**OPEX na wypłaszczanie krzywej wydatków**

*„W telko podział CAPEX – OPEX zawsze był kwestią budzącą dyskusje, bo dotyczył kwot wyrażanych nawet w miliardach złotych”* – przyznał Jakub Górnik z T-Mobile. *„CAPEX rzeczywiście może rodzić pokusę, aby za jego pomocą poprawiać wyniki, ale wtedy zaczyna brakować pieniędzy na rzeczywiste inwestycje, które w telko naprawdę wymagają miliardowych nakładów.”* Jakub nie sądzi, aby w dyskusji CAPEX-OPEX można było dojść do uniwersalnych konkluzji, bo różne organizacje mają inne cele i uwarunkowania finansowe. *„Dla części przedsiębiorstw, na przykład z publica, CAPEX może być wygodniejszy, bo dysponują funduszami unijnymi i łatwiej zdobyć się na wydatek raz, niż mieć problem co roku, przy kolejnym budżetowaniu. Firmy, które chcą zapewnić sobie płynność, idą w OPEX, bo to pozwala rozłożyć wydatki”* – uważa Jakub.

Piotr Brychczyński zwrócił uwagę na rolę, jaką może odegrać COVID w decyzjach i potrzebach budżetowych. *„Pewne decyzje biznesowe podejmowane rok temu w grudniu były wówczas bardzo rzeczowe, a inwestycje metodą CAPEX-ową podnoszącą wartość firmy w pełni uzasadnione. A w marcu trzeba było sobie powiedzieć, że te pieniądze przepadły, kiedy okazało się, że klientów nie ma. Być może to doświadczenie zmieni myślenie ludzi zajmujących się finansami o kwalifikowaniu wydatków, a IT może pokazać, że projekty informatyczne można finansować inaczej, wspierając oszczędnościami rozwój biznesu albo tworzyć z nich kapitał zapasowy dla innych działów firmy”* – zastanawiał się Piotr.

*„OPEX zawsze jest bezpieczniejszy, bo pozwala uniknąć wypływu dużej kwoty na początku”* – zgodził się Jakub Górnik. *„COVID na pewna zmieni sytuację. Już teraz przy dyskusjach o wielkich inwestycjach widać niepewność, która zapewne będzie się jeszcze ciągnąć miesiącami. Modele OPEX-owe przynoszą dodatkowe mechanizmy bezpieczeństwa. Podobnie jak mówi się o wypłaszczaniu krzywej zachorowań, można wypłaszczać krzywą wydatków. Trend równoważenia ryzyka zostanie z nami na dłużej, a OPEX świetnie się do tego nadaje”* – przewiduje Jakub.

[Wyświetl kompletny wpis](https://www.digitalexcellence.pl/hub/czy-capex-blokuje-transformację-cyfrową)

```json
{
  "@context" : "http://schema.org",
  "@type" : "BlogPosting",
  "author" : {
    "@type" : "Person",
    "name" : "Tomasz Bitner"
  },
  "dateModified" : "2020-12-23T10:02:27.523Z",
  "datePublished" : "2020-12-23T10:02:27Z",
  "headline" : "Czy CAPEX blokuje transformację cyfrową?",
  "image" : {
    "@type" : "ImageObject",
    "height" : 993,
    "url" : "https://f.hubspotusercontent40.net/hubfs/4295993/Zz1jYWNjNzQ5ZTFmNDkxMWViYmM3ZWRiODA5ZDk5OGE3YQ==-1.png",
    "width" : 1677
  },
  "mainEntityOfPage" : "https://www.digitalexcellence.pl/hub/czy-capex-blokuje-transformację-cyfrową",
  "publisher" : {
    "@type" : "Organization",
    "logo" : {
      "@type" : "ImageObject",
      "height" : 60.0,
      "url" : "https://cdn2.hubspot.net/hubfs/4295993/de%20logo.png",
      "width" : 163.20001
    },
    "name" : "Digital Excellence HUB"
  }
}
```